Drakula shumë më tepër se një histori vampirësh
Drakula është një nga kryeveprat klasike që kanë kaluar kufijtë e kohës. Për shumë lexues, emri Drakula lidhet menjëherë me vampirin, kështjellën e errët dhe frikën. Por romani i Bram Stoker-it është shumë më tepër se një histori horror. I botuar në vitin 1897, romani ndërthur ditarë, letra, shënime dhe dokumente, duke krijuar ndjesinë se ngjarjet po rindërtohen nga vetë personazhet. Historia nis me Jonathan Harker-in, i cili udhëton drejt Transilvanisë dhe përballet me Kontin Drakula, përpara se kërcënimi të shtrihet edhe në Angli.
Por çfarë e bën këtë libër ende të rëndësishëm?
Së pari, frika nga e panjohura. Drakula përfaqëson atë që njeriu nuk arrin ta shpjegojë dhe kontrollojë. Romani na vendos përballë pyetjes: çfarë ndodh kur ajo që besojmë se dimë për botën nuk mjafton më?
Së dyti, përplasja mes shkencës dhe besimit. Kjo është një nga shtyllat më interesante të veprës. Personazhet përdorin mjekësinë, teknologjinë, komunikimin dhe mënyrën racionale të të menduarit, por përballen me një fenomen që nuk mund të shpjegohet vetëm përmes shkencës. Van Helsing është pikërisht personazhi që bashkon njohurinë shkencore me njohjen e besimeve dhe traditave të vjetra.
POROSITE LIBRIN (HARD COVER) DUKE KLIKUAR KËTU: Pse duhet lexuar libri i drakulës ?
Së treti, përplasja mes së vjetrës dhe modernes. Stoker shkruan në një periudhë kur shoqëria po ndryshonte me shpejtësi. Treni, telegrafi, makina e shkrimit, fonografi dhe zhvillimet e mjekësisë përfaqësojnë botën moderne, ndërsa Drakula vjen nga një botë e lashtë, misterioze dhe e mbështetur te folklori. Pikërisht kjo përplasje i jep romanit një dimension shumë më të thellë se horrori
Çfarë mbart Drakula?
Në thelb, romani flet për frikën nga e panjohura; luftën mes së mirës dhe së keqes; forcën e miqësisë dhe bashkëpunimit; rëndësinë e guximit përballë frikës; marrëdhënien mes shkencës, besimit dhe traditës; frikën e shoqërisë nga ndryshimet e mëdha dhe përballjen e botës moderne me atë të vjetër.
Kjo është arsyeja pse Drakula nuk duhet lexuar vetëm si një personazh i frikshëm. Ai është edhe një simbol letrar, përmes të cilit Stoker shpreh ankthesh dhe frikërash të shoqërisë viktoriane të fundit të shekullit XIX.
Në çfarë moshe mund të lexohet?
Për romanin origjinal të plotë, unë do ta rekomandoja kryesisht për 15-16+, dhe veçanërisht për lexues që janë të përgatitur për letërsi gotike. Arsyeja nuk është vetëm frika. Romani përmban atmosferë të errët, tema të vdekjes, vampirizmit dhe disa nëntekste romantike/seksuale të lidhura me moralin viktorian. Për lexues më të vegjël mund të jetë më e përshtatshme një përshtatje e shkurtuar për moshën, sesa teksti i plotë i Stoker-it.
Pse ia vlen të lexohet sot?
Drakula na tregon se një libër i vjetër nuk është domosdoshmërisht një libër i vjetruar. Edhe sot, ne jetojmë mes shkencës dhe besimeve, teknologjisë dhe traditës, arsyes dhe frikës nga ajo që nuk njohim. Dhe pikërisht këtu qëndron fuqia e romanit: Drakula mund të ndryshojë formën, por frikërat njerëzore që ai përfaqëson vazhdojnë të ekzistojnë. ndaj, leximi i tij nuk është vetëm një udhëtim në botën e vampirëve. Është një udhëtim në historinë e letërsisë, psikologjinë e frikës dhe mënyrën se si një shoqëri përballet me atë që nuk arrin ta shpjegojë.
Dhe ndoshta kjo është arsyeja pse, më shumë se 125 vjet pas botimit, Drakula vazhdon të jetojë.
